Pediatri İçin Yan Dal Yapma (lı) !

Uz.Dr. Gürkan KILIÇ’ın kaleminden…

Pediatri için Yan Dal Uzmanlığı uzun zaman akademik bir rüya idi. Ta ki Yan Dal Uzmanlık Sınavı (YDUS) o rüyadan bizi uyandırana kadar… YDUS sonrası sayıları artan Yan Dal Uzmanları mecburi hizmet (devlet hizmeti yükümlülüğü) kapsamında ülkemizin dört bir yerinde çalışmaya başladılar. Daha önceleri sadece üniversite ve eğitim-araştırma hastanelerinde gördüğümüz bu insanları artık devlet ve dal (Çocuk – Kadın Doğum) hastanelerinde de görmeye başladık. İşte asıl gümbürtü o zaman kopmaya başladı. Çünkü mevcut mevzuat ve uygulama sistemleri (başta performansa dayalı sistem) bu değişikliklere hazır değildi.

Her şikayetin Uzmanı var artık…

İster istemez enürezisli tüm çocuklar nefrologların, baş ağrısı olanlar nörologların, karnı ağrıyanlar gastroenterologların hastası oldu. Aslında Pediatri Uzmanı’nın ilk yaklaşım ve tedaviyi yapacakları bir çok hastalık için sevk sistemi olmadığından Yan Dal uzmanları ilk başvuru basamağı haline geldiler. Neden mecburen? Çünkü bugün çoğu hastanemizde 10 dakikada bir hasta bakma kuralı gereği daha fazla hasta bakarak daha fazla para-puan kazanmak zorunda olunduğundan uzman hekime vakit kaybettirecek hastalar için Yan Dal Uzmanı’na gönderme geleneği oluştu. Neden mecburen? Çünkü aslında bu Yan Dal Uzmanı için de daha çok hasta daha çok para-puan demekti. Üstelik anne ve babalar göğüs ağrısı olan çocuklarını direkt kardiyoloğa götürebiliyordu, sebebi kas ağrısı çıksa bile…

Daha çok, daha çok, daha çok hasta lazım…

“Yan Dal Uzmanı’yım ama aile hekimleri ya da kapı komşu polikliniğimdeki uzman arkadaşım kadar maaş alamıyorum” diyen bir çocuk nefroloğunun sesini duyar gibi oldum. Bu hekim arkadaşımıza cevaben şunları söylemek gerekiyor: “Alamazsın, çünkü senin renal skarı olan, grade III vezikoüreteral reflüsü olan, sık üriner enfeksiyon geçiren bir hastaya ayıracağın süre içinde başka hekimler belki de 6 adet farenjit, sinüzit, otit, bağrısı olan bir çocuğu nörolojiye sevk işlerini halledip senden daha çok para-puan yapıyorlar. O zaman sen şunları yapmalısın: 1. Hasta sayını arttırmalısın: Nefroloji hastası bulamıyorsan sen de çocuk sağlığı ve hastalıkları polikliniği yapmalısın 2. Ya da hasta sayın yeterli ise daha çok, daha çok hasta bakmak için 10 değil 5 dakikada bir randevu açmalısın. Bu durumda senin Yan Dal Uzmanı olarak hastaya sağlayacağın artı değer tartışılabilir, kaybettiğin prestij ise tartışılmaz“.

Yan Dal Uzmanı’sın ama aynı zaman da Pediatrist misin?

Yan Dal Uzmanları çalıştıkları hastanede Pediatri Uzmanı nöbeti tutmaktadırlar. Eğitim Araştırma ve Üniversite Hastanelerinde “şef” nöbeti denilen az sayıdaki bu nöbetlerde Yan Dal Uzmanları danışman görevi ile son kararı vermekteler. Ancak devlet ve dal hastanelerinde asistan hekim olmadığı için çalıştığı hastanede aynı branştan birden fazla olan Yan Dal uzmanları diğer Pediatristler gibi nöbetlerde acil poliklinikte hasta bakmakta, yenidoğan ve çocuk yoğun bakım hastalarını takip etmekteler. Bu açıdan çocuk sağlığı ve hastalıkları Uzmanı’ndan bir farkları olamamakta; hatta çoğu kez unutulan bilgiler nedeni ile (bir gastroenteroloğun yenidoğan yoğun bakımdaki bir bebeği en son ne zaman takip ettiğini düşünelim) zorluk çekmektedirler. Yan Dal Uzmanları nöbet dışındaki gün ve gecelerde de mevzuata göre tutmamaları hakları olduğu halde icap nöbeti tutmaya devam etmektedirler. Örneğin siyanotik kalp hastalığı şüphesi olan bir yenidoğan için, icapçı olmadığı halde kardiyologlar hem etik değerler hem de çalıştıkları hastanedeki yönetsel baskılar nedeni ile hastaneye gitmek durumunda kalmaktadırlar.

Öte yandan bir Yan Dal Uzmanı , SGK ile anlaşmalı özel bir hastanede ise bugün itibari ile Pediatri kadrosunda bile çalışamamakta; Yan Dal kadrosu ile çalışması bakanlığın bireysel bağlamda iznine tabi tutulmaktadır.

Yani Yan Dal uzmanları hem Pediatristtir hem de değildir.

Bir Yan Dal Uzmanı’nın, ana dal Uzmanı’na göre daha fazla mesleki tatmin duyacağı kesindir. Daha dar bir alanda, o alanla ilgili daha fazla bilgi ve tecrübe ile daha emin çalışacağı da kesindir. Ancak bu tatmin,adaletsiz maaş dağılımı, mecburi hizmet ve çalışma şartları göz önüne alındığında ince bir pişmanlığadönüşebilmektedir.

“Pediatri için Yan Dal yapalım mı?” diyen sevgili hekim arkadaşlarım!

“Eğer yanıtlarım sizi korkutuyorsa, o zaman korkutucu sorular sormaktan vazgeçmelisiniz…” (Jules Winnfeld; Pulp Fiction-Ucuz Roman)

892 okuma

Bir Cevap Yazın